Relacja: Piotr Knaś

Paweł Jaskanis przedstawił w swoim wystąpieniu wizję Muzeum Pałacu w Wilanowie, jako nowoczesnego muzeum rezydencjonalnego. Ta wizja oparła się o początkowe pytanie: „czy muzeum winno stać się instytucją kultury i natury?”. Autor skupił się na przedstawieniu elementów „układanki”, od których wzajemnego dopasowania i twórczych relacji zależy udane zarządzanie muzeum oraz odpowiadanie na wyzwania i inwestowanie w rozwój. W ten sposób zostały przedstawione trzy ważne dla Wilanowa elementy:

Pierwszorzędnym wyzwaniem jest ochrona rzeźb i detali architektonicznych. Następnym wyzwaniem jest przywrócenie pierwotnego wyglądu fasady pałacu (jej pełnej kolorystyki). Łączy się z tym jeszcze odtworzenie barokowego założenia ogrodowego oraz nowy pawilon wejściowy umożliwiający stworzenie przestrzeni recepcji i nowoczesnych sal wystawowych. Razem stanowi to ogromne wyzwanie inwestycyjne połączone z przekonaniem interesariuszy muzeum, że ta wizja jest spójna i najlepsza dla rozwoju muzeum. Tu Paweł Jaskanis zwrócił uwagę na podstawowy problem „rewolucyjnej” zmiany (ale przecież normalnej re-kreacji muzeum) i jej PR-u, czyli potrzeby przekonania otoczenia muzeum do swoich racji i kierunku rozwoju. Bez odważnej (rozważnej) wizji niewiele można zrobić, ale bez dialogu i umiejętnego lobbingu na rzecz koncepcji muzeum wszystko kończy się zawieszeniem prac i „awanturą” o cele. „Autorskość” wizji zawsze zderza się z przekonaniem o jej „niemożności” bądź „niecelowości”. To duże wyzwanie każdego polskiego muzeum.

W tym względzie Paweł Jaskanis zwracał uwagę na wagę zarządzania zespołem, budowania warunków dla twórczej dyskusji oraz umiejętności koordynacji projektów realizowanych w muzeum. Ważnym elementem jest tu także nowe podejście do często skostniałych struktur i podziałów zadań (np. oddanie odpowiedzialności za zbiory i stan eksponatu konserwatorom, tym samym „uwolnienie” kustoszy do innych zadań).

Punktem wyjścia dla Muzeum w Wilanowie jest struktura odbiorców, którzy odwiedzają muzeum. Jest więc ono miejscem kulturalnego odpoczynku dla mieszkańców Warszawy oraz grup turystów poznających emblematyczne miejsca tego miasta. Łączy się to z sezonowością ruchu oraz potrzebami widzów muzeum. W opinii Pawła Jaskanisa należy wypracowywać zmianę, wciąż mając na uwadze „kupujących” usługi muzeum.

Była to więc prezentacja przypadku muzeum jako żywej instytucji dążącej do stworzenia nowoczesnego muzeum natury i kultury – parku i rezydencji. Kierunkiem zmian jest inwestowanie we własne zasoby unikalnej sztuki barokowej oraz tworzenie nowoczesnych przestrzeni dla odbiorców tego muzeum. Działając dla własnej wizji należy pamiętać o zespole, relacjach z odbiorcami i dialogu z interesariuszami. Tylko wtedy można liczyć na wsparcie z tych trzech stron.